E-pocztówki

Zobacz galerie z: Biegi przełajowe Chodel

Godów

opublikowano: 2006-08-03 00:00:00
Pierwotnie ta miejscowość nazywała się Godowo, pierwsze pisane ślady jej istnienia można odnaleźć w 1414 roku. Jednak Godów oddawał dziesięcinę na rzecz klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu, wskazuje to odległe początki wsi. Potwierdza to fakt znalezienia przedmiotów świadczącym o osadnictwie w tej wsi już w XI i XII i XIII wieku.
Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego imienia „God”. W 1414 roku dokonano działu dóbr między braćmi Stanisławem kanclerzem płockim, Janem i Andrzejem z Rozniszewa (na Mazowszu). Bracia pochodzili ze starego rodu pieczętującego się herbem Ciołek. Z trzech braci, Andrzej wziął właśnie Godów i Maciejowice w powiecie stężyckim. Od nazwy wsi Maciejowice jego potomkowie przyjęli nazwisko Maciejowscy herbu Ciołek.
Andrzej z Godowa i Maciejowic jest notowany jako właściciel wsi do roku 1452. W kolejnych latach w Godowie notuje się jeszcze innych szlachciców z tego rodu: Szorstka z Godowa, Dziersława z Godowa i innych.
Obraz
Ciołek herb Maciejowskich

W 1462 roku ustanowiono granicę ze Świdnem. Granica biegła od kopca koło drogi z Komaszyc do Bobów, na granicy z Bobami do podłużnego pagórka zwanego Wloczennngrąd, rowem do bagna Żurawce, do Cmentarzyska i granicy Woli Wierzbickiej i Bobowskiej.
Według Jana Długosza dziedzicem wsi w końcu XV wieku był Mikołaj Maciejowski syn Andrzeja, ale tu nasz wielki mistrz się pomylił, ponieważ synami Andrzeja Maciejowskiego byli: Jan i Ścibor. Na mocy działów rodzinnych dziedzicem Godowa został młodszy z nich Ścibor. Ścibor syn Andrzeja był studentem Uniwersytetu Krakowskiego od 1450 roku. Następnie wybrał karierę duchownego i został plebanem w Gorzycach i Solcu.
Po śmierci księdza Ścibora Godów przeszedł na własność jego bratanka Bernarda Maciejowskiego, który już w 1504 roku został podsędkiem ziemskim lubelskim. Kolejny Maciejowski uzyskiwał kolejne urzędy i podniósł bardzo wysoko znaczenie swego rodu.
Bernard Maciejowski zmarł w październiku 1543 roku zostawiając z małżeństwa z Jadwigą Podlodowską trzech synów: Stanisława, Bernarda i Samuela4. Bracia podzielili się dobrami ojcowski, Godów wziął Bernard młodszy.
Ten kolejny już Bernard Maciejowski zrobił podobnie jak jego bracia wielką karierę. Zaczynał jako starosta pabianicki, został też stolnikiem lubelskim, następnie kasztelanem radomskim, wielkorządcą krakowskim i kasztelanem lubelskim. Ożenił się z Katarzyną Niewczasówną, a po jej śmierci z Elżbietą Kamieniecką, zmarł w 1551 roku zostawiając córkę oraz syna, którego nazwał według tradycji rodzinnej Bernardem.
Godów odziedziczył w 1551 roku już trzeci Bernard Maciejowski. Żeby zrozumieć dalsze losy Godowa i Chodla należy przyjrzeć się jego życiorysowi. Bernard Maciejowski urodził się w 1548 roku, a więc w chwili śmierci ojca miał 3 lata. Rodzina wysłała go na studia do zakonu jezuitów w Wiedniu. Był to czas triumfu różnowierców i prawie cała oświecona polska szlachta studiowała nauki Lutra lub Kalwina, inaczej było z Maciejowickimi. Młody Maciejowicki długo przebywał na katolickim dworze cesarskim w Wiedniu. Po powrocie do kraju walczył w armii królewskiej w wojnie przeciw Rosji za czasów Batorego. W 1570 roku został chorążym nadwornym. Przed nim stała otworem kariera w Polsce. Dodatkowo członkowie jego rodziny byli zaufanymi kolejnych królów Polski. Jednak on w 1582 roku zrzekł się godności świeckich i przekazał swoje dobra, w tym Godów, na rzecz powstałego rok wcześniej kolegium jezuitów w Lublinie. Maciejowski został księdzem, z czasem biskupem krakowskim i w czasach katolickiego króla Polski Zygmunta III Wazy, w 1606 roku wybrano go arcybiskupem gnieźnieńskim, zmarł w 1608 roku.
Godów od 1582 roku była, więc własnością jezuitów lubelskich. Niewiele można powiedzieć o czasach własności jezuitów, która trwała do 1773 roku. W 1626 roku wieś Godów obejmowała 18 półłanowych gospodarstw kmiecych, z czego dwa gospodarstwa były opuszczone. Dodatkowo mieszkali we wsi czterej zagrodnicy „z rolami” oraz 3 „komornice ubogie”, czyli kobiety najmujące się do pracy u bogatszych gospodarzy. Niewielką część ziemi w tej wsi posiadał niejaki Mikołaj Świdziński (ze Świdna), płacił on podatek od części „wiecznie nabytej” w wysokości 30 groszy.
Czas wojen z połowy XVII wieku zapewne ominął Godów, ponieważ wieś rozwijała się po tych wojnach całkiem nieźle. W pobliskim Chodlu w 1676 roku naliczono 104 mieszkańców (bez dzieci i księży), w tym samym czasie w Godowie było 18 osób służby dworskiej i 111 mieszkańców, było tu więc więcej mieszkańców niż w Chodlu.
Również wiek XVIII był dobry dla Godowa. W 1787 roku w tej wsi było 299 osób w tym 16 Żydów. Co ciekawe była to najliczniejsza osada w parafii Chodel.
W 1773 roku dobra jezuickie zostały przejęte przez państwo. Dobra chodelskie zostały podzielone. Godów stał się ośrodkiem oddzielnych dóbr. Otrzymał je Adam Dezydery Sarjusz z Nadola Łącki (ur. 1720). Należał on do elity ówczesnego państwa. Miał urzędy i tytuły: cześnika opoczyńskiego, podstolego, stolnika, chorążego opoczyńskiego, kasztelana czechowskiego i w końcu kasztelana sandomierskiego. Był też generałem wojsk koronnych wybierano go wielokrotnie na posła. Był członkiem Rady Nieustającej (rząd Polski). Dobra Godów otrzymał, ponieważ jego majątek w Galicji został przejęty przez Austrie w I zaborze.
W 1827 roku w Godowie było 29 domów i 228 mieszkańców. Dobra Godów do 1864 roku składały się z wsi: Godów, Puszno, Wólka Komaszycka, Ruda Maciejowska, Kamoszyce, oraz folwarków Godów i Józefówka. Należały też do tych dóbr folwarki Ruda, Darowane i Kożuchówka, ale zostały z czasem oddzielone.
W 1867 roku Godów stał się siedzibą gminy. W skład gminy wchodziły następujące miejscowości. Baba, Chmielczyn, Chruślina, Godów, Józefówka, Kamoszyce, Kożuchówka, Leonin, Ludwików, Puszno, Świdno, Skoków, Stanisławów. Gmina należała do powiatu nowoaleksandryjskiego. W gminie była jedna szkoła początkowa (rok 1881), gorzelnia parowa i 6 młynów. Gmina liczyła 23 213 mórg ziemi i miała 4 093 mieszkańców. Gmina miała sąd gminny w Opolu, tam też była najbliższa stacja pocztowa.
W okresie międzywojennym Godów dzielił się na 4 części: Godów folwark, Godów kolonia, Godów wieś i Godów Granice. W folwarku było w 1921 roku 3 domy i 53 mieszkańców. W koloni 14 domów i 93 mieszkańców, we wsi 120 domów i 780 mieszkańców, a w osadzie Godów-Granice (wieś) 31 domów i 208 mieszkańców.
W tym czasie Godów był dużą rozwiniętą gospodarczą miejscowością. Bednarzem w tej wsi był J. Zieliński, sklep bławatny należał do F. Berdeckiego, cieślą był F. Stefanek. Działała tu nawet elektrownia należąca do J. Michalskiego. Kaszarnie prowadził J. Grossbaum, kołodziejem był J. Całka. Siedzibę miało tu Stowarzyszenie Spożywców o nazwie „Przyszłość” oraz spółdzielcza mleczarnia. Kowalem był K. Częścik. Młyny należały do L. Czernego, do spółki W. Józefackiego i W. Morawskiego, do A. Rzepczyńskiego, D. Truszkowskiego oraz do rodziny Walenaków. Handlem nierogacizną trudnił się J. Kolasiński. Olejarnie prowadzili J. Stochyra i J. Kowalski. Siedzibę miała tu spółka zajmująca się przewozami samochodowymi, jej właścicielami byli S. Kokoszko i W. Mazurkiewicz. Sklep spożywczy prowadził W. Częścik. Stolarzem był F. Dudek, szewcem J. Pietroń, a ślusarzem B. Stasiak. Był tu również wiatrak należący do J. Berkowskiego.
Dobra Godów należały do Truszkowskich którzy podzielili się tym majątkiem. Księga Adresowa Polski informuje, że folwark Godów (187 ha ) posiadał Dionizy Truszkowski, folwark Truszków Henryk Truszkowski, folwark Ruda Maciejowska Maria Truszkowska, folwark Felin Marian Truszkowski, a folwark Kamoszyce Stanisław Truszkowski.

Obraz
Godów przed II wojną światową.

Filtruj:

X